Hjörtur Erlendsson
Já góðan daginn og velkomin á þessa kynningu á uppgjöri Hampiðjunnar fyrir annan ársfjórðung 2026. Ég heiti Hjörtur Erlendsson og forstjóri Hampiðjunnar og hjá mér situr Emil Viðar Eyþórsson sem framkvæmdastjóri fjármálasviðs Hampiðjunnar.
Og við ætlum að byrja á því að fara yfir helstu atriði í starfseminni á öðrum ársfjórðungi. Og förum hér yfir nokkra punkta.
En fyrst þá að sala samstæðunnar á ársfjórðungnum var rúmlega 9,4% lægri en á sama ársfjórðungi 2025. En hins vegar hagnaður fjórðungsins betri eða 4,4 milljónir evra samanborið við 2,3 milljónir evra árið áður.
Nú samdráttur í sölu á veiðarfærum við Norður-Atlantshaf sem hófst síðastliðið haust vegna kvótaskerðinga í makríl, kolmunna og þorski í Barentshafi hefur haldið áfram fram á sumarið. Veiðarfærasalan fyrri hluta ársins varð 10,6% lægri en á sama tímabili í fyrra.
Og hér þarna til upprifjunar þá ætla ég að sýna glæru sem að margir hafa kannski séð áður. En þarna sjáum við veiði á kolmunna og makríl á Norður-Atlantshafi frá því 2020.
Og þarna sjáum við þarna dökku súluna, kolmunna, hvernig þarna kvótinn eða hvernig veiðarnar hafa þróast. Koma þarna þrjú mjög góð ár: '23, '24, '25.
En síðan kvótinn fyrir þarna '26, hann töluvert mikið lægri eða 41% lægri. Og það svipað með makrílinn, samt dálítið annað mynstur því að veiðin hefur verið að minnka ár frá ári.
Og núna í ár áætluð 393.000 tonn og að lækka 48.000 tonn, 48% frá síðasta ári. Og ef við kíkjum síðan á botnfisktegundirnar og þá hérna í Barentshafinu, sameiginleg stofni þarna Rússa og Norðmanna, að þá sjáum við líka að þorskurinn sem að fór þarna í 885.000 árið '21 að hann hefur verið að lækka, veiðin hefur verið að minnka.
Og kvótaákvörðun fyrir '26 var 16% niðurskurður. Á sama tíma þá ýsan aðeins að braggast og þar bætast 18% við, en magnið miklu minna þannig að það vegur ekki upp á móti þorskinum.
En það þetta trend sem að valda samdrætti í veiðarfærasölu hér á Íslandi og hjá þarna okkar fyrirtækjum þarna við Norður-Atlantshafið sem eru að selja þá aðallega flotroll. Það eru sem sagt makríll, kolmunni, síld, þetta þarna veitt í flotroll.
Botntrollsmarkaðurinn að undanskildum stofninum í Barentshafi, hann bara yfirleitt í jafnvægi annars staðar. Nú ef við höldum áfram þá salan til fiskeldis, hún var hins vegar góð.
Og hún hefur aukist 14,1% á fyrri hluta ársins samanborið við síðasta ár. Eldi, fyrirtæki sem var stofnað innan samstæðu Hampiðjunnar í byrjun ársins til að sinna fiskeldismarkaðnum, hefur gengið framar vonum.
Og sú aukning vegur að miklu leyti upp sölusamdrátt í veiðarfærum. Og hérna svona myndasyrpa.
Þarna vorum við að kynna Eldi á sjávarútvegssýningunni í Brussel, Seafood Expo Global heitir hún. Og það að segja eins og að fyrirtækinu Eldi hefur verið virkilega vel tekið alls staðar þar sem við störfum í heiminum og mikil ánægja meðal starfsmanna og viðskiptamanna með þessa breytingu.
Nú annað sem gerðist á þessum fjórðungi var að í Noregi þá gengum við frá sameiningu tveggja fyrirtækja samstæðunnar sem sinna veiðarfæragerð á þeim markaði, en það Vonin Refa og Mørenot Fishery. Og sameinað félag fékk nafnið Mørenot Refa.
Og núna unnið að hagræðingu starfseminnar og árangurinn af því mun koma að einhverju leyti fram á haustmánuðum en að fullu frá áramótunum. Og í síðustu viku þá var sýning í Noregi, stærsta sjávarútvegssýningin sem að þeir halda annað hvert ár og heitir þarna Nor-Fishing.
Og voru fyrirtækin að sýna saman undir þarna sameiginlegu nafni. Og það var þarna afskaplega bara gleðilegt að sjá að starfsmenn beggja fyrirtækja voru á bástum og það var bara eins og væri unnið saman í áratugi.
Þeir þekkja náttúrulega hvor annan frá því áður, þetta ekki svo ofboðslega stór markaður þarna veiðarfæramarkaðurinn í Noregi og sérstaklega Norður-Noregi. En og þarna sáum við líka að hvað viðskiptamenn voru ánægðir með þessa breytingu og þessa sameiningu og töluðu að þetta væri mjög mjög jákvæð breyting.
Nú í sumar þá gerðum við fleira í hagræðingarskyni. Við tókum hleraframleiðslu samstæðunnar og sameinuðum hana í eitt félag.
Og eignarhald framleiðslufyrirtækisins Baltic Sea Steel í Litháen ásamt hleramerkinu Injector var fært frá Mørenot til Vónarinnar í Færeyjum. Og Vónin hefur framleitt hlera undir eigin nafni hjá undirverktaka í Litháen fram til þessa.
En vörumerkin verða nú sameinuð og öll hleraframleiðslan flyst til Baltic Sea Steel. Og með þessu eykst hagkvæmni í framleiðslunni og framleiðslan verður öll til innan samstæðunnar.
Og við erum þarna að fá til framleiðslu til viðbótar framleiðsluna sem varð til hjá undirverktaka Vónarinnar í Litháen. Og síðan í framhaldinu þá þarna sameiginlegt markaðsstarf og þarna vöruþróun og Vónin hefur verið þarna virkilega leiðandi í þróun á hlerum fyrir veiðar hér á Norður-Atlantshafi undanfarin ár.
Og ég tel að við séum bara með það besta sem hægt að hafa í hlerum til að bjóða. Nú þarna sjáum við bara myndir af hlerum.
Hleravörumerki Mørenot Injector og gjarnan málaðir í rauðum lit. Vónin hefur framleitt undir eigin nafni.
Og þetta báðar myndirnar sýna botntrollshlera. Og það sem við getum gert núna þegar við erum búin að sameina að þá getum við lagað vöruúrvalið.
Vónin hefur til dæmis mest verið í flottrollshlerum. Þetta eiginlega eini botntrollshlerinn sem að Vónin hefur þróað og byggt.
En með Injector kemur mjög breitt úrval hlera, botntrollshlera, sem að passar þá alveg fullkomlega við það sem að Vónin hefur verið að gera fram til þessa. Hérna sjáum við myndir innan úr fyrirtækinu Baltic Sea Steel í Litháen.
Þar erum við með mjög gott framleiðslufyrirtæki. Þarna hátt til lofts, við erum með öfluga brúarkrana þannig að við getum tekið stærstu hlera og þarna lyft þá upp á endanum og unnið við þá.
Og þarna verið að smíða botntrollshlera, hér annar botntrollshleri. Og hér síðan þarna hinn endinn á salnum.
Og þarna sjáum við þarna hvítan klefa á endann, þarna erum við að mála hlerana. Og þetta virkilega góð aðstaða og þarna setjum við alla hleraframleiðsluna inn.
Nú hjá Cotesi þá erum við að vinna að byggingu á 59.200 fermetra verksmiðjuhúsum í Árík á Indlandi eins og við höfum sagt frá áður. Og sú byggingavinna gengur alveg ágætlega.
Og hérna myndband sem tekið með dróna, það var bara tekið núna á þriðjudaginn þannig að þetta alveg alveg glænýtt. Og það sýnir ykkur hvað að gerast.
Þarna sjáum við byggingarlandi okkar, til hægri eru vinnubúðirnar, þarna gætum við í framtíðinni byggt 16.000 fermetra verksmiðjuhúsnæði. En þetta salur 2 eins og við köllum hann, hann 28.000 fermetrar.
Og þarna eru allar undirstöður komnar, stálgrindin fullkláruð. Og núna verið að byrja á því að klæða sem sagt þakið og veggina.
Þetta hús ætti að vera tilbúið í lok október. Síðan við hliðina jafnstór bygging, líka 28.000 fermetrar.
Og þar búið að ganga frá öllum undirstöðum, öllum súlum sem að bera uppi stálgrindina. Og þarna í augnablikinu verið að steypa svona þrifalag á gólfið, 10 sentímetra steypulag, þannig að það verði auðvelt að vinna við uppsetningu á stálgrindinni.
Síðan hér næst við sjáum við þarna akstursleiðirnar, tvær tvöfaldar akreinar. Þarna búið að byggja sem sagt vegg í kringum allt landið.
Veggurinn utanfrá séð eru 4 metrar á hæð en að innan 2 metrar vegna þess að við fylltum upp að. Og þá sko lyftum við þarna landinu okkar, það svona 2 metrum yfir götunum.
Og það hjálpar mjög mikið upp á, til dæmis þegar það eru miklar rigningar þá eigum við auðvelt með að losna við allt aukavatn á svæðinu. Þið sjáið þarna neðst á þarna stálgrindinni, þar þarna múrsteins hleðsla og þar í eru gluggarnir.
Og ef þið berið saman hvíta vörubílinn þarna, þá sjáið þið að hann nær þarna rétt upp því að lofthæðin þarna mjög mjög há. Hún 16 metrar út við hliðarnar.
Og við þurfum þessa miklu lofthæð vegna þess að við erum með brúarkrana, á þessum brúarkrönum verða þarna stórar tromlur. Og þegar verið að vinna netin á gólfinu að í staðinn fyrir að þurfa að draga það eða keyra í gegnum allan salinn þá getum við lyft því upp með tromlunni og síðan keyrt yfir og sett niður sem sagt á afhendingarstaðnum.
Nú þarna eiga eftir að koma á þessum gafli þar koma fjögur, við erum með þarna eiginlega fjórar línur, þetta eru eiginlega fjórar sekjónir sem að byggingin. Hver þeirra 25 metrar á breidd og 280 metra löng.
Og við köllum þetta brautir og á hverri braut verður síðan að vinna við uppsetningu á fiskeldískvíum. Og þarna sjáið þið í kring, þarna allt voðalega grænt og fínt.
Monsúntímabilið að klárast. Það var ekki erfitt, það hafði ekki neitt vinnuna að marki.
En núna veðrið þarna mun betra en áður og mjög gott þegar við förum að klæða. Nú ef við förum síðan þarna úr byggingum yfir í rekstrarreikninginn og byrjum á því að kíkja á annan ársfjórðung 2026.
Og síðan í framhaldinu þá tökum við fyrir þarna hálfsárs uppgjörið. En eins og kom fram áðan að þá var salan minni á þessum fjórðungi miðað við síðasta ár, 85,9 milljónir evra á móti 94,7.
Lækkar þarna 8,9 milljónir evra milli ára eða 9,4%. Og þarna sjáum við hvernig veltan hefur þróast eftir ársfjórðungum.
Og dökklituðu súlurnar þær sýna samsvarandi ársfjórðunga á hverju ári. Og þarna sjáum við í ár 85,9 milljónir, í fyrra 94,7 og 2024 þá voru það 83,6 milljónir.
Nú rekstrargjöldin að þau lækkuðu í takt við söluna. Lækkuðu þarna 8,6 milljónir eða 10,5%.
Og EBITDA-n sem að var 12,9 milljónir á þessum fjórðungi í fyrra núna 12,6 milljónir. Að lækka þarna 2,3%, en hlutfallið, prósentuhlutfall EBITDA-unnar, það fer úr 13,7 í 14,7.
Og þarna sjáum við EBITDA-una í þarna í súlum: '26 12,6, '25 12,9 og 2024 þá var hún 11,4. Afskriftirnar hafa vaxið aðeins á milli ára 300.000 evrur, fara úr 3,9 milljónum í 4,2.
Og rekstrarhagnaðurinn 8,5 samanborið við 9,1 milljón í fyrra. Síðan koma fjárhagsliðirnir, að fjáreignatekjur, innlánsvextirnir okkar hafa lækkað þarna úr 200.000 í 100.000.
Fjármagnsgjöldin eru hins vegar að lækka töluvert meira, fara þarna úr 3,6 milljónum í 3,2 eða niður 400.000. Síðan kemur þarna mikill munur í genginu, að í fyrra vorum við með gengismun upp á 1 milljón evra en í ár var hann 300.000.
Þannig að þarna bæting 700.000 evrur. Og síðan kemur þarna lína með tölulegt frá þarna hlutdeildarfélögum.
En í heildina þá eru fjármagnsgjöldin í ár 3,2 milljónir en voru 4,3 í fyrra sem þarna bæting 1,1 milljón evra. Og þannig að hagnaður fyrir skatta að hann reiknast sem 5,3 milljónir evra á móti 4,8 í fyrra, upp 500.000 eða 11%.
Og síðan kemur skatturinn og eftir það höfum við hagnað af áframhaldandi starfsemi sem að þá 4,4 milljónir evra en var 4 í fyrra, fer þarna upp 300.000 eða 8,2%. En í fyrra, já hér sjáum við þetta í súluriti: 4,4 milljónir, í fyrra þá var það 4 milljónir og árið þar áður 5,1.
En það sem ég ætlaði að sýna ykkur líka að á síðasta ári á þessum fjórðungi að þá lögðum við af starfsemi og tókum það að sjálfsögðu inn í rekstrarreikninginn. Þannig að í fyrra þá var þetta 1,7 milljónir evra.
Þannig að ef við skoðum rekstrarreikninginn og berum saman við síðasta ár að þá hagnaðurinn í ár 4,4 en var raunverulega í fyrra 2,3. Og þarna hagnaðurinn á milli ársfjórðunga aukist 2 milljónir eða ja 86,2%.
Nú ef við skoðum síðan fyrri hluta ársins að þá sjáum við að salan að hún mjög svipuð því sem var í fyrra, hún 183,2 milljónir í ár, var 184,8 í fyrra, þarna 1,6 milljón milljónum lægri eða 0,9%. Rekstrargjöldin þau lækka líka þarna eina 1,3 milljónir eða 0,8%.
Þannig að EBITDA sem að stendur eftir 24 milljónir í ár en var í fyrra 24,2. Þarna hefur hún lækkað tæpar 300.000 eða 1,1%.
Og EBITDA-hlutfallið það stendur í stað á milli ára, var 13,1% og í ár aftur 13,1%. Afskriftirnar eins og við sáum áðan þær hækka aðeins, fara þarna úr 8 milljónum í 8,2, upp 200.000.
Og rekstrarhagnaður sem stendur eftir þá 15,8 á móti 16,2 í fyrra eða niður 400.000 eða 2,7% niður. Og hérna sjáum við fjármunatekjur fyrir árshlutings að fara þarna úr 600.000 í 300, eða niður 300.000.
Fjármagnsgjöldin hins vegar eru að fara úr 6,7 milljónum í 6,3 eða við erum að borga þarna 400.000 krónum minna í vexti. Og síðan gengismunurinn, þar gríðarlega mikil sveifla.
Því að gengismunurinn á þessum tíma í fyrra var orðinn 2 milljónir evra en núna 600.000 í plús. Þannig að sveiflan á milli þessara tveggja árshelminga 2,5 milljónir evra.
Og síðan kemur þarna áhrif af rekstri hlutdeildarfélaga sem svona lítill liður. Þannig að fjármagnsgjöldin í ár eru 5,3 milljónir á móti 8,1 í fyrra sem þarna bæting 2,7 milljónir evra.
Þannig að hagnaður fyrir skatta hann 10,5 milljónir á móti 8,2 í fyrra, upp 2,3 milljónir eða 28,4%. Síðan kemur skatturinn og hagnaður af áframhaldandi starfsemi þá 8,4 samanborið við 7 milljónir í fyrra, aukning 1,5 milljón eða 20,9%.
Og síðan kemur aflögð starfsemi sem að var á síðasta ári 1,8 milljónir evra. Og þannig að hagnaður tímabilsins, fyrri hluta þessa árs, 8,4 milljónir en var í fyrra 5,2 eða hækkun á hagnaði 3,3 milljónir evra eða 63,2%.
Nú hér síðan greining á EBITDA ásamt hagnaði og sjóðstreymi og Emil Viðar ætlar að taka við og fara yfir það. Gjörðu svo vel.
Emil Viðar Eyþórsson
Já, takk fyrir. Við erum búin að setja upp hérna smágreiningu á breytingu á milli tímabila á EBITDA-unni og hvað það sem að keyra þessar breytingar á milli tímabilanna.
En EBITDA-n á fyrsta helmingi ársins '25 var 24,2 milljónir evra. Tekjurnar þær lækka 1,6 milljón evra.
Á móti kemur að framleiðslukostnaður hann lækkar 4,8, tæpar 4,9 milljónir evra. En rekstrarkostnaðurinn að hækka 3,5.
Og þetta leiðir þá að EBITDA-unni á þessu ári sem tæpar 24 milljónir evra. Hérna síðan hagnaðarbrú þar sem við förum frá hagnaði fyrsta helmings '25 yfir í hagnaðinn fyrsta helming '26.
En þá hagnaðurinn á fyrri hluta ársins '25 var 5,2 milljónir evra. Aflögð starfsemi nam 1,8 milljón sem ekki í ár.
EBITDA-n lægri sem nemur 275.000. En og afskriftirnar eru einnig hærri sem nemur 156.000 á milli tímabilanna.
Fjármagnsliðirnir eru jákvæðari 115.000 evrur og gengismunurinn jákvæður sem nemur 2,5 milljónum evra, sem sagt breytingin á milli tímabilanna. Tekjuskatturinn hærri sem nemur 855.000 og síðan eru hlutdeildarfélög að skila 90.000 evrum meira til okkar í ár en í fyrra.
Og þetta leiðir þá að því að hagnaðurinn á fyrri hluta ársins 8,4 milljónir evra. Síðan hérna sjóðstreymisbrú þar sem að við förum yfir sjóðstreymið eins og það hefur þróast það sem af ári.
Handbært fé 1. 1.
nam 26,4 milljónum evra. EBITDA-n á fyrri árshelmingi 23,9 eða tæpar 24 milljónir evra.
Rekstrartengdar eignir og skuldir þær eru að aukast frá áramótum 15,6 eða hafa áhrif á cash flow-ið 15,6 milljónir evra. Vextir og skattar sem við erum að greiða eru 6,9 milljónir og svo eru fjárfestingahreyfingar upp á 11,1 milljón.
Á móti þessu kemur aukning í bankalánum upp á 9,2. Við greiddum út arð á árinu upp á 2,4 milljónir evra og síðan jákvæður gengismunur á handbæru fé upp á 600.000, 638.000.
Og þetta leiðir þá að handbæru fé 30. júní upp á 24,1 milljón evra.
Ég ætla að fara líka í gegnum efnahagsreikninginn. Byrjum á fastafjármununum.
Varanlegir rekstrarfjármunir eru að hækka 2,8 milljónir á milli tímabilanna en þar einkum að ræða bygginginn á Indlandi. Óefnislegar eignir eru að hækka 1,8 milljón og stór hluti af því vöruþróunin einkum í fiskeldinu.
Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum eru að hækka 1,6 milljón evra, fara úr 1,8 í 3,4 milljónir. Þetta skýrist einkum af fjárfestingu í félaginu Rotor Aqua í Noregi sem að við tilkynntum fyrr á þessu ári.
Eignarhlutir í öðrum félögum eru að hækka þarna 600.000, þetta einkum hlutabréf Hampiðjunnar í Síldarvinnslunni og gengishækkun á því. Skuldabréf og langtímakröfur eru að lækka 100.000 evrur og tekjuskattseignin að aukast þarna 1,2 milljónir.
Fastafjármunir eru að hækka 7,9 milljónir evra, fara úr 310,3 í 318,2 milljónir evra. Síðan eru það veltufjármunirnir.
Birgðirnar eru að hækka 8,6 milljónir frá áramótum, fara úr 138,4 í 147,1. Viðskiptakröfur eru að hækka 9,7 milljónir, fara úr 71,9 í 81,6.
Og þetta svona hefðbundin þróun í okkar rekstri, svona árstíðarsveiflan hefur verið þessi síðastliðin ár. Handbært fé að lækka 2,3 milljónir, fer úr 26,4 í 24,1.
Og síðan vorum við með í fyrra undir veltufjármunum eignir vegna aflaðrar starfsemi upp á 400.000. Og veltufjármunir eru því að hækka núna frá áramótum 15,6 milljónir evra, fara úr 237,2 milljónum í 252,8 milljónir.
Og heildareignirnar eru að hækka 23,5 milljónir evra, fara úr 547,5 í 571 milljón. Langtímaskuldir.
Langtímaskuldir eru að lækka 400.000, fara úr 141 milljón í upphafi árs í 140,6. Og tekjuskattskuldbindingin að lækka 1,9 milljónir, fer úr 7,6 í 5,7.
Þannig að langtímaskuldir samtals eru að lækka 2,3 milljónir, úr 148,6 í 146,4. Skammtímaskuldirnar.
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir eru að lækka 800.000. Ógreiddir skattar eru að hækka þarna 1,3 milljón, fara úr 1,7 í 3 milljónir.
Og svo eru skuldir við lánastofnanir að hækka þarna 14,2 milljónir, fara úr 70,4 í 84,6. Af þessari tölu eru í kringum 4 milljónir evra tengdar framkvæmdunum í Árík þar sem að ræða byggingar fjármögnun sem að flokkuð þarna undir skammtímaliðnum og mun færast síðan upp í langtímahlutann.
Og einnig svona áhugavert að skoða að sem sagt við það að flytja svona stóran hluta af framleiðslunni til Indlands og eins hefur verkefnið Neon-verkefnið sem við höfum komið inn á einhver áhrif á þetta, að þá erum við að fjármagna birgðir í töluvert lengri tíma en áður. Og þar af leiðandi fjármögnunin á birgðunum að færast aðeins úr viðskiptaskuldum í skuldir við lánastofnanir, sem sagt working capital línur sem við erum með.
Skammtímaskuldirnar eru þá já að hækka 14,6, fara úr 128,6 í 143,2. Eigið fé að hækka 11,2 milljónir á fyrstu sex mánuðunum, fer úr 270,3 í 281,4.
Og eigið fé og skuldir samtals að hækka 23,5 milljónir, 571 milljón í lok júní en var 547,5 milljónir í byrjun árs. Horfurnar framundan, Hjörtur.
Hjörtur Erlendsson
Já, við skulum aðeins kíkja á hvað framundan. Og ef við förum eftir starfsþáttunum og byrjum á að skoða hvernig framleiðslan stendur núna og hverju sem við getum vænst á næstum mánuðum að þá kannski fyrst frá því að segja að verð á hráefnum, sérstaklega pólýetýlen og næloni sem hækkaði verulega eftir átökin í Íran, virðist vera að ná jafnvægi aftur og verðin hafa farið lækkandi.
Og þrátt fyrir átökin þá hefur ekki verið nein vandamál með aðgengi að þessum efnum í sumar og framboðið hefur verið stöðugt og allar afhendingar á áætlun. Og þegar að þetta gerist að hráefnaverð hækkar skyndilega en við búumst við því að þetta sé til skemmri tíma að þá beitum við sérstökum hráefnisgjaldi sem að endurspeglar kostnaðarhækkunina.
Og við tryggjum þannig að hún skili sér inn í verðlagið. Og við höfum unnið samkvæmt þessu fyrirkomulagi og nú eru hráefnisgjöldin sem við höfum lagt á að þau fara lækkandi.
Nú orkukostnaður í Litháen, bæði rafmagn og gas, hann hefur verið stöðugur og við teljum hann vera í jafnvægi. Ef við skoðum síðan næsta starfsþátt sem veiðarfærin að þá pöntunarstaðan í flotrollum enn með minna móti og búast má við að veiðarfærakaup útgerða við Norður-Atlantshaf verið áfram í lágmarki á þessu ári vegna minni kvóta á makríl, kolmunna og Barentshafsþorski eins og við fórum yfir áðan.
Nú verkefnastaða á efnum til veiðarfæraframleiðslu samt ágæt þrátt fyrir samdrátt í veiðarfærasölu í byrjun ársins. Og það vegna þess að sífellt stærri hluti efnisnotkun innan samstæðunnar eigin framleiðsla.
Og þarna fyrirtæki sem að við höfum verið að eignast eins og til dæmis Mørenot í Noregi, að smátt og smátt að þá eru fyrirtæki að flytja meira af sínum innkaupum til okkar eigin fyrirtækja. Það tekur alltaf dálítinn tíma að skipta efni því að það eru stundum þarna aðeins öðruvísi þarna hönnun, öðruvísi þyngdir á netum og annað slíkt og síðan þarf náttúrulega viðskiptavinurinn að samþykkja breytinguna.
Þannig að þetta alltaf dálítið ferli, en það hefur gengið þarna alveg prýðilega undanfarið. Nú framleiðslugeta í netahnýtingunni hjá Hampiðjan Baltic, hún verður nýtt í haust til að byggja upp lager til þess að forðast röskun á afhendingum meðan á flutningi neta og netahnýtingavéla til Indlands stendur.
Við erum náttúrulega með fjöldamargar vélar, netahnýtingavélar í Litháen, við erum með 31 vél. Og við getum flutt kannski tvær til þrjár í einu og þá kemur til með að taka þá framleiðslu sem hefur verið í þeim vélum, skoða hana mjög nákvæmlega hverjir hafa verið að kaupa og síðan að byggja upp lager til þess að dekka þann tíma sem tekur að flytja vélina til Indlands og setja hana upp.
En þar getum við gert ráð fyrir að það taki svona þrjá í versta falli fjóra mánuði frá því við tökum vélina úr sambandi þangað til við getum stungið henni aftur í samband og byrjað að framleiða. Og yfir þennan tíma þurfum við að vera klárir með efni fyrir okkar viðskiptamenn.
En þetta ekki þannig að við þurfum að framleiða fyrir allt teymið, við tökum þetta bara í skrefum þannig að þessi kúfur ætti ekkert að vera neitt sérstaklega mikill svona yfir þetta tímabil. Það tekur svona eitt ár að flytja vélarnar á milli.
Nú hér á Íslandi þá góð loðnuvertíð í vetur, hún verður til þess að verkefnastaða á netavekstæðunum hér á Íslandi verður betri í haust en undanfarin ár því að það þarf að lagfæra fyrir næturnar fyrir haustvertíð og þessi starfsemi þegar byrjuð. Ef við lítum síðan á fiskeldið að þá staða staðfestra pantana góð í nýjum fiskeldiskvíum til afhendingar í haust.
Verkefnastaðan í fiskeldiskvíaframleiðslunni trygg fram í október í Litháen, en það eru tvö fyrirtæki sem sinna framleiðslunni: Eldi Baltic og Vónin Lithuania. Og síðan mikið að gera hjá Cotesi í framleiðslu á fiskeldiskvíum og eins og afkastagetan bókuð fram í október.
Og nú erum við að vonast til þess að hægt verði að hefja framleiðslu á fiskeldiskvíum í nýbyggingunni sem að við sýndum áðan í lok október. Nú áfram gott útlit með sölu á fiskeldisbúnaði næstu misseri, sérstaklega í stífu HDPE, high-density polyethylene, fiskeldiskvíum, en þær eru allar framleiddar hjá Cotesi á Indlandi.
Og ástæðan sú að þetta efni mjög stíft, það ekki hægt að nýta saumavélar til þess að sauma saman netin og það verður alltaf að gerast í höndum. Og þetta orðið mjög stór hluti af markaðnum, þessi stífu net.
Og ef við værum að framleiða þessar fiskeldiskvíar í Evrópu þá værum við bara einfaldlega ekki samkeppnisfærir þannig að hafa framleiðsluna á Indlandi gefur okkur mjög góða stöðu og mjög gott forskot. Nú fyrsta BioSize-kerfið sem safnar og dælir upp úrgangi frá laxi í fiskeldiskvíum ásamt óétnu fóðurkorni, það hefur verið afhent til Lerøy í Noregi.
Og kerfið hefur virkað framar vonum og skilar meiru en til var búist. Og hérna sést aðeins af kerfinu.
Þarna undir sem sagt fiskeldiskvínni mjög þéttriðið net sem að við köllum þarna cone, collect. Neðst í þessari keilu trekt, það þessi hvíta, og sem sagt upp úr hvítu trektinni koma slöngur.
Trektin þarna smákraftur niður í botninn á keilunetinu og allur úrgangur frá fiskinum að hann lendir á þessu fínriðna neti og síðan skoppar hann niður í þessa trekt. Trektin í sjálfu sér ekkert ofboðslega stór, þvermálið þarna þar sem hún breiðust rétt þarna 1 metri.
Og þarna hefur verið búið til búnaður þannig að við getum tekið trektina ef eitthvað kemur upp á, þá getum við alltaf tekið trektina upp frá botninum og síðan þrætt hana niður aftur án þess að þurfa að vera þarna kafbátur eða kafari til þess að aðstoða. Þetta erum við búin að reyna nokkrum sinnum og gengið mjög vel og við erum með einkaleyfi á þessari aðferð.
Nú hérna sjáum við til vinstri þar sem að koma upp, við dælum hreinu vatni niður og notum það til þess að þrýsta og notum þarna loftdælu til þess að draga þetta upp á yfirborðið. Og með þessari varfærnu dælingu þá náum við að halda sem sagt úrganginum og óétna fóðurkorninu í sínu formi.
Og þið sjáið þessa kekki sem eru þarna og það mjög mikilvægt að þetta haldist saman því að annars með hefðbundnum aðferðum þá verður þetta bara ein drulluleðja sem ekki hægt að vinna neitt með og erfitt að sía. Og það sem að þið sjáið þarna á hægri hliðinni á glærunni, það eru síukerfin.
Við byrjum með tvö á þessari staðsetningu hjá Lerøy en árangurinn við að safna úrganginum svo góður að við þurfum að bæta við þriðju síunni. Og það að segjast eins og að þeir eru virkilega ánægðir með þessa þróun og því þetta kemur til með að þýða mjög mikið fyrir þarna fiskeldið.
Eitt af stóru vandamálunum í fiskeldinu að allur þessi úrgangur hann fellur annars bara niður á botninn. Þegar hann að rotna þar þá dregur hann til sín súrefni úr sjónum og þá versna lífskilyrðin fyrir alla lífverur sem að lifa þar í kring.
Þannig að með þessu hægt að forðast það. Og súrefnisstigið að það líka ræður töluvert miklu það hversu mörg eða mikil leyfi eru veitt á viðkomandi svæði þannig að þetta gæti orðið til þess að það fengjust þarna fleiri leyfi vegna þess að úrgangurinn frá fiskinum ekki að taka súrefni úr vatninu.
Nú fleiri nýjungar, þetta eru nýjungar sem við hafa verið að vinna að undanfarin ár eftir að við þarna eignuðumst Mørenot í 2023 og síðan þarna skiptum við upp og stofnuðum Eldi núna frá byrjun ársins. En við byrjuðum á mikilli þróunarstarfsemi á síðasta ári og það að skila sér núna.
BioSize eitt, MarVoll annað og fyrsta MarVoll fiskeldiskvíin komin í notkun, en hún með lokuðum hliðum og súrefnisbættum sjó dælt af miklu dýpi upp í kvína. Og með því hægt að halda laxalúsinni frá því að komast að laxinum.
Og uppdælingin hún býr til hringstraum inni í kvínni og sem bætir allar aðstæður fyrir laxinn. Og hérna skjámynd því að það nú ekki bara nóg að útvega þarna einhverjar dælur, við þurfum að stýrt þessu mjög vandlega.
Og þannig að við höfum þurft að búa til forrit og kerfi til þess að halda utan allar dælingar, hversu mikið við blöndum inn af súrefni. Þurfum að fara mjög varlega með orkunotkun því að sjaldnast hægt að setja kapla út í kvíarnar, það yfirleitt eru ljósavélar borð í fóðurprömmunum og þær hafa samt takmarkaða getu, þannig að við þurfum að fara mjög varlega með þá orku sem við höfum til umráða.
Síðan sjáið þið hér þarna ofan á prufukvínna. Þessi kví þarna 160 metrar í þvermál og þið sjáið að innanverðu í henni, það svona hægt að sjá svona hvítan dúk, en þetta sem sagt efni sem að lokar, sem mjög smáriðið og þarna og möskvarnir eru það litlir að lúsarlirfurnar þær komast ekki í gegnum þennan vegg.
Og þið getið dæmt þarna stærðina, þarna svona þjónustubátur sem þarna neðst á myndinni. Hvítu rörin sem eru þarna eru til þess að dæla fóðri og í miðjunni úðari sem að dreifir korninu yfir vatnið.
Síðan sjáið þið þarna fjóra hvíta punkta og þetta eru sem sagt efri hlutar á dælunum. Þetta eru löng rör sem að fara niður í gegnum kvína og sækja vatnið á svona 25 allt að 30 metra dýpi.
Og þegar við dælum því upp að þá blöndum við þarna súrefni í vatnið og síðan staðsetjum við dælurnar þannig að við búum til hringstraum inni í kvínni. Og hérna sjáum við aðeins smá vídeó.
Þarna sjáið þið strauminn hvernig hann kemur upp frá dælunum, stýrum honum út til hliðar. Og með þessu myndum við hringstraum inni í hérna kvínni sem þarna mjög hagstætt fyrir laxinn, því annars væri hann meira og minna í kyrru vatni.
Og þetta hefur komið afar vel út. Þarna sem sagt fyrst vorum við að prufa án þess að lax væri í kvínni, en núna höfum við fengið leyfi til þess að hafa lax í kvínni og nú verður virkilega spennandi að sjá hvernig þarna laxinn vex og dafnar samanborið við aðrar kvíar sem eru við hliðina sem þar sem þessi búnaður ekki til staðar.
Nú það fleira nýtt sem að við höfum verið að þróa og setja í prufu. Og þarna fyrsta Mardjúp-kvíin komin í prufu og það kví sem hins vegar sökkt 15 til 20 metra niður fyrir yfirborðið og því undir þarna yfirborðsöldunni og einnig undir lífbelti laxalúsarinnar, en hún lifir bara í efstu 8 til 10 metrum sjávarins.
Hún þarf sem sagt sólarljósið til þess að þrífast. Og hérna sjáum við skematíska teikningu af kvínni.
Í grunninn hún eins og hefðbundnar kvíar með veggjum og botni. En þar sem hún sökkt niður þarf hún að vera lokuð að ofan með neti.
Og þarna inni í miðjunni efst uppi þar hattur og í gegnum þennan hatt sendum við fóðurkornið. Þarna erum við líka með lýsingu því að það þarf að vera stöðug lýsing inni í fiskeldiskvínni.
Ef það ekki þarna lýsing að þá kemur kynþroski laxins of snemma og þá hættir hann að vaxa með sama hraða, þannig að þetta gert til þess að seinka þeirri þróun. Og síðan inni í þessum hatti loft, því að laxinn þarf að hafa aðgengi að lofti.
Hann syndir þá þarna upp á yfirborðið sem þarna neðansjávar og getur sótt sér loft, hann þarf að sækja loft til þess að bæta á sundblöðruna til að geta stillt sig, þyngdina af sér innan kvíarinnar. Og hérna sjáum við, vorum að setja þetta út í sumar.
Og þarna þjónustubátur, þið sjáið þarna svörtu plaströrin sem að sýna þarna efri hlutann af flotringnum. Og gula netið þakið á fiskeldiskvínni og hatturinn sem ég var að tala, hann hangir þarna í krananum.
Og síðan búið að sökkva þessu niður og nú þetta rétt undir yfirborðinu og þarna sjáum við vegna þess að hatturinn virkar eins og bauja með loft inni og léttara en vatnið og togar þess vegna þakið á fiskeldiskvínni upp. Síðan þarna fiskeldiskvínni með laxinum sökkt niður á þetta dýpi og helst ekki tekin upp fyrr en kemur að slátrun, því að það alltaf hætta á því að ef þarf að taka kvína aftur upp á yfirborðið að laxalúsin nái að skjótast þar inn og festa sig á laxinum.
Nú fjórði þátturinn úthafsiðnaður og þar hafa ágætar pantanir borist í ofurstroffur til framleiðslu og afhendingar fyrir áramót. Og þær pantanir byggjast allar á getu Hampiðjan Baltic til að hanna og framleiða stærstu ofurstroffur sem bara þörf á í heiminum.
Það enginn sem getur framleitt eitthvað stærra eða betra heldur en við í þessu. Nú slitbekkurinn sem að gefur 2.000 tonna átak og getur álagsprófað stroffur upp að 104 metra lengd, við ætlum að flytja hann inn í aðalbygginguna í haust þegar pláss losnar við flutning á vélum frá Litháen til Cotesi á Indlandi.
Og svona til að gefa hugmynd hvað verið að tala að þá ég hér með nokkrar myndir úr framleiðsluferlinu. Þarna efst til vinstri, þarna grunntogið verið að splæsa það.
Við getum framleitt upp fyrir 200 millimetra sverleika og slitþol á einum svona kaðli, það þá komið í kringum 4.600 tonn. Síðan þarna efst til hægri, þar vélin sem við notum til þess að flétta kápu utan stroffuna.
Á myndinni þarna niðri til vinstri, þar erum við búin að flétta utan og sem sagt bera íbúð í kápuna til þess að verja hana fyrir nuddi og skurðum. Í miðjunni, þar þarna dálítið handverk í gangi að við þurfum að splæsa saman kápuna sem að í auganu og leggnum.
Og síðan niðri til hægri þá má sjá þarna stroffur sem eru tilbúnar til þess að slaka niður þessum búnaði sem að þarna uppi á skipinu. Og þetta hluti af vélbúnaði sem settur niður á botninn við þar sem að olíuvinnslan, því að það eru gjarnan margar olíuborholur, þær eru síðan tengdar við búnað sem á botninum og búnaðurinn sér að flokka það sem að koma upp: olíu, sand, gas og annað slíkt, og sem síðan þarna dælt upp á yfirborðið.
Nú þetta var nú það sem að við vildum segja ykkur í dag. Þannig að ef þið hafið einhverjar spurningar þá endilega nota tækifærið og spyrja okkur að því sem að ykkur lystir.
Gjörðu svo vel.
[unclear] EBITDA-brúna [unclear] lægri framleiðslukostnað [unclear] rekstrarkostnað [unclear] skýringin á því?
Emil Viðar Eyþórsson
Já, það sem spurt sko breytingu á kostnaði á árinu í tengslum við EBITDA-brúna, að framleiðslukostnaðurinn hann lækkar á tímabilinu og hluti af skýringunni meðal annars tilfærsla á framleiðslu yfir á ódýrara svæði þar sem við erum að vinna á ódýrara vinnuafli. En sérstaklega á fyrsta ársfjórðungi ársins, þó að þetta sé komið í jafnvægi á öðrum helming ársfjórðungnum, að þá var kostnaðurinn aðeins hærri, sem sagt rekstrarkostnaður, laun í sölu og annað.
Hluti af skýringunni að Cotesi var ekki inni í janúar '25. Það skýrir aðeins þarna hreyfingarnar á hérna sem sagt sérstaklega á fyrsta korteri.
En það var að koma inn þarna kostnaðarliðir á fyrsta ársfjórðungi sem að skýra þessa hækkun í rekstrarkostnaði.
Já, Ásgeir hérna. Heyrðu þá var það kannski spurning með bara aðeins að ræða Eldi, sérstaklega ég sé að hérna þetta útskýrir þetta kannski, en ég var bara svona að velta fyrir mér muninum á mögulegum margin í Eldinu og stærðina á því versus veiðarfærunum.
Og já, bara hversu spenntir eða hversu svona mikið gæti verið þarna næstu árin í til dæmis uppfinningunum sem þið eruð að fara yfir?
Hjörtur Erlendsson
Já, markaðurinn fyrir fiskeldisvörur mjög stór. Við teljum okkur hafa 30% af markaðnum hér á Norður-Atlantshafi.
En markaðurinn ekki bara hér á Norður-Atlantshafi, það verið að ala upp fisk út allan heim, margar aðrar tegundir heldur en lax. Og við erum bara á heimsmarkaðnum erum með miklu lægri prósentu þannig að við höfum gríðarlega vaxtarmöguleika þar.
Og núna þegar við erum að koma okkur fyrir á Indlandi að þá erum við komnir inn á framleiðslusvæði sem að gefur okkur mjög sterka stöðu. Við getum keppt við alla, hvar sem í heiminum.
Fyrst og fremst höfum verið á Norður-Atlantshafi, núna getum við farið inn á til dæmis Síle sem næststærsta landið í laxeldi í heiminum. En síðan höfum við verið að selja töluvert mikið inn á aðra markaði.
Við skiptum okkar markaðsstarfi upp í heitsjávar og kaldsjávar. Og heitsjávar þá erum við að tala til dæmis Miðjarðarhafið og Indlandshafið og austur til Malasíu og Japan.
Og við erum að ljúka núna við stórverkefni í Sádi-Arabíu sem að 27 milljónir evra og síðan eru önnur verkefni í pípunum víða á þessu svæði. Þannig að möguleikar okkar til vaxtar í fiskeldinu eru umtalsvert meiri heldur en í veiðarfærum.
Í veiðarfærum þá erum við með svona frekar stöðugan markað, það koma svona niðursveiflur eins og núna þegar að kvótarnir minnka. En við erum að vinna eins og sést bara á kortinu, við erum að vinna alls staðar í veiðarfærum þar sem að fisk að finna og menn eru að nota svona stór og öflug, fullkomin skip til veiðanna.
Við viljum þjóna þeim, við erum ekki að eltast við einhverja smábáta. Og þessi markaður hann stöðugur og við erum með háa markaðshlutdeild þar í veiðarfærunum.
Erum náttúrulega að keppa við mjög marga aðila, en já svona stöðugur markaður og með fyrirtæki sem hafa verið lengi á þessum markaði og við erum að keppa við þá mjög erfitt að sækja aukna markaðshlutdeild. Það þarf að slást mjög hart fyrir hverju prósenti.
Fiskeldismarkaðurinn hann miklu opnari. Þar hægt að ná miklum árangri fljótt og líka vegna þess að þessi markaður vaxandi.
Fiskeldi vaxandi í heiminum og það alltaf mjög gott að vinna inn á markaði sem að vaxa. Þannig að og það má kannski benda á þessu uppgjöri, það bara mjög ánægjulegt að sjá, það að þrátt fyrir þennan samdrátt í veiðarfærum þá náum við samt að halda sjó á fyrstu sex mánuðum ársins.
Og veltan sem við erum að missa í veiðarfærunum að hún að miklu leyti að koma til baka í fiskeldinu. Þannig að þetta gefur okkur svona mjög gott jafnvægi.
Og við sjáum það á næstu árum að við verðum alveg hiklaust stærri í fiskeldinu. Við erum að leita okkur að nýjum stað, við erum að þróa mjög mikið af nýjum lausnum og viljum vera þar fyrir kúnna, vera sem sagt fyrirtæki sem að útvegar lausnir.
Og halda okkar í veiðarfærunum, að þá held ég að við getum bara horft mjög bjartsýn til framtíðar í hvað varðar vöxt Hampiðjunnar. Og núna erum við náttúrulega verið að standa í öllum þessum breytingum.
Við höfum verið að kaupa fyrirtæki, fórum inn á aðalmarkaðinn 2023 til þess að fjármagna þau kaup og síðan höfum við verið að vinna mjög ötullega að því undanfarin ár að endurskipuleggja innan samstæðunnar, að leggja saman fyrirtæki, flytja verkefni á milli fyrirtækja, flytja núna framleiðslu frá Evrópu til Indlands, byggja upp gríðarlega þar. Og við erum komnir á þann stað núna 2026 að við erum eiginlega búnir að koma því í kring sem við vildum í hagræðingunni, þessum stóru hagræðingum.
Það alltaf endalaust hægt að hagræða en svona mörg af þessum stóru verkefnum eru komin á sinn stað. Og nú þurfum við að klára uppbygginguna á Indlandi og það kemur til með að taka það sem eftir þessa árs og næsta ár, árið 2027.
En árið 2028 ef allt gengur eftir þá ætti þetta að vera dálítið bara hreint svona rekstrarár. Þá ættum við að vera að hagræðingin farin að skila sér, framleiðslan komin á nýjan stað, búin að fjárfesta það sem að við þurfum að fjárfesta.
Þannig að já, von á því að '28 og árin þar á eftir þá getum við farið að njóta ávaxtanna af öllu þessu erfiði og fara að borga niður skuldir.
Emil Viðar Eyþórsson
Það hefur borist einn póstur frá Hafliða Jökli Jóhannessyni hjá Akra verðbréfum. Hann með tvær spurningar, ég les þær bara báðar.
Hægt að varpa ljósi á vöxt tekna hjá hverjum og einum starfsþætti á öðrum ársfjórðungi milli ára? Og svo spyr hann: Út frá reikningi virðist sala í úthafsiðnaði vera að dragast nokkuð mikið saman og það rétt eða innanhóps eða innansamstæðu viðskipti að skekkja myndina þarna?
Hjörtur Erlendsson
Já, í úthafsiðnaði við vorum með mjög góðar sölur á fyrsta ársfjórðungi. Þetta snýst voðalega mikið svona stór einstök verkefni, þannig að og við vissum það þegar við vorum að klára það verkefni að það svo langur aðdragandi að það yrðu lítil verkefni á öðrum ársfjórðungi og þriðja ársfjórðungi.
En síðan eru komnar mjög góðar pantanir til afhendingar á fjórða ársfjórðungi. En náttúrulega Hampiðjan að vaxa en úthafsiðnaðurinn kannski ekki að vaxa í sama takt og til dæmis fiskeldið hjá okkur.
Þú svara kannski hinni spurningunni varðandi ársfjórðungana og samanburðinn?
Emil Viðar Eyþórsson
Já já, það eins og Hjörtur búinn að koma vandlega inn á held ég, samdrátturinn í sölu í veiðarfærum, og þetta einkum uppsjávar veiðarfæri sem að dragast saman og þannig að ég held að það hafi útskýrt ágætlega sem sagt muninn frá '25 til '26. Móðurfélag og framleiðsla þar söluaukning, sú söluaukning hluti til milliviðskipti.
Það töluverð aukning í framleiðslu á fiskeldiskvíum eins og á Indlandi sem að meðal annars skýrir vöxtinn í fiskeldinu. En einnig Cotesi inni í sex mánuði á þessu ári en var inni í fimm mánuði í uppgjörinu í fyrra.
Og áhrifin af því hægt að finna í ársreikningi okkar fyrir '25, sem sagt þessi mánuður sem upp á vantar. Fiskeldið held ég að Hjörtur hafi farið ágætlega yfir áðan.
Það bara vöxtur í fiskeldi hjá okkur, við erum með þetta gríðarstóra verkefni, Neom-verkefnið, sem að við erum að vinna í og síðan bara almennur vöxtur í sölu á fiskeldiskvíum og búnaði til fiskeldis ásamt því að þjónustan við fiskeldisiðnaðinn á hverjum stað fyrir sig einnig bara að standa sig gríðarlega vel og bara góður vöxtur þar líka. Já, og Hjörtur kom inn á úthafsiðnaðinn, hann var aðallega í þessum stóru verkefnum og sem sagt vöxturinn á milli ára þó að það hafi dottið niður á þessum ársfjórðungi frá fyrsta, og það þessi stóri slitbekkur og þessar ofurstroffur sem eru einkum að skýra þann vöxt sem á milli tímabilanna.
Ég vona að þetta skýri málið. Eru ekki fleiri spurningar?
Hjörtur Erlendsson
Eru ekki fleiri spurningar?
Emil Viðar Eyþórsson
Ekki fleiri póstar allavega hérna.
Hjörtur Erlendsson
Nei, fínt. Þá sendum náttúrulega út uppgjörið á markaðinn í dag og með því fylgir svona umsögn og það kannski benda á að lesa, fara yfir og lesa það sem fylgdi með, því að þar kemur kannski eitthvað fram sem að við náðum ekki að fara yfir eða segja á þessum kynningarfundi.
En ef það eru ekki fleiri spurningar að þá þökkum við bara Emil fyrir okkur. Og óskum ykkur bara áframhaldandi góðs dags.
Emil Viðar Eyþórsson
Takk fyrir.
Already premium?